ЭРДЭМ ДЭЛГЭРҮҮЛЭХ БОЛОВСРОЛЫН ТӨВ

Маркетинг гэдэг нь Market буюу хамгийн энгийнээр зах зээлийг эзэмдэх ухаан гэсэн Англи үгнээс гаралтай бөгөөд маркетинг гэсэн нэр томьёог 20-р зууны эхээр АНУ-н гурван их дээд сургуулиудын хөтөлбөрт анх оруулж эхэлжээ. Тэр үеэс эхлэн компаниудад одоогийнхоор Маркетингийн хэлтсүүд байгуулагдан ажиллаж эхэлсэн нь Маркетингийн хэлтсийн эхлэлийг тавьсан түүхтэй гэж үздэг бөгөөд Монгол улсад 1990-д оноос Маркетингийн шинжлэх ухааныг судлах болсон билээ.

Маркетингийн шинжлэх ухаан нь бизнесийг амжилтанд хүргэх гол түлхүүр салбарын хувьд Маркетингийн тэргүүлэх профессорууд бизнесийг үргэлжийн тасралтгүй амжилтанд хүргэх олон аргууд байдгаас дараах есөн чухал хүчин зүйлийг анхаарах хэрэгтэй гэдгийг зөвлөж байна. 

Орчин үед удирдлагын шинжлэх ухаан хүн төвтэй удирдлага, хүн төвтэй харилцаанд илүү анхаарал хандуулах болсон. Хүнийг удирдана гэдэг нь хүмүүсийг шахалтаар ажиллуулах бус харин тэдний итгэлийг олж, сурган гэгээрүүлэх, хөгжүүлэх, байгууллагынхаа үйл ажиллагаанд сэтгэл зүрхээ зориулдаг болгохыг хэлдэг хэмээн дэлхийн хамгийн анхны гарамгай удирдагч Роберт Оуэн хэлсэн байдаг. Байгууллагыг удирдаж байгаа хүн байгууллагынхаа өмнөө тавьсан зорилгыг хэрэгжүүлэхийн тулд шаардагдах
нөөцөө төлөвлөх, зохион байгуулах, хүний нөөцөө бүрдүүлэх, манлайлах, хянах гэсэн үүрэг функцийг хэрэгжүүлдэг.

Удирдах ажлын бахархах зүйл бол алхам тутамдаа шинэ ертөнцөд хөл тавьж, шинэ ертөнцийг өөрөө өөртөө нээж байдаг. Учир нь шинэ харилцаа, шинэ туршлага, шинэ холбоо хэлхээ, шинэ мэдээ мэдээлэл зэрэг шинэ зүйлийг эхлэн хүсэгч, суралцагч нь удирдах ажилтан байдаг.

Засгийн газар болон бусад эрх бүхий этгээдээс гаргасан өрийн бичиг /бонд/, компанийн бүх төрлийн хувьцаа, компанийн гаргасан,эсвэл гаргахаар санал болгож буй хувьцааг худалдах, худалдан авах эрхийн бичиг зэргийг нийтэд нь үнэт цаас гэж нэрлэдэг.

Гишүүдийн оруулсан хувь хөрөнгөөс бүрдэх эд хөрөнгөтэй, хүлээсэн үүргээуг эд хөрөнгө болон гишүүдийн хувийн өмчийн эд хөрөнгөөр хуульд заасны дагуу хариуцдаг хуулийн этгээдийг нөхөрлөл гэнэ.

Удирдлагын арга барил нь сайн ажилтныг тогтвортой ажиллахад нөлөөлөх чухал хүчин зүйлсийн нэг. Хүмүүс ажлын байрны орчин нөхцөл, хангамж, хамт олноос илүүтэйгээр удирдлагаас баримталж буй удирдах арга барилаас шалтгаалан ажлаа солих явдал их байдаг нь судалгаагаар нотлогджээ.

XYI зуунаас эхлэн үүсэж тэр үед маш ихээр хөгжсөн оператта, буффа зэрэг болон хэрмэл жүжигчид ч цэнгээний урлагийг ихээр тоглож байсан юм. Үүнд бүжиг, хөгжим, дуу, цирк, драм, уран зохиол зэрэг багтаж байсан ба том театрын хэмжээнд удалгүй хүрч, бүр явсаар мюзикхоллын биеэ даасан чанарыг XYIII зуун гэхэд нэгэнтээ олж чадсан байна.

Төлбөрийн баланс нь нөхөн үйлдвэрлэлтэй шууд болон эргэх холбоотой, нэг талаас, тэр нь нөхөн уйлдвэрлэлд болж байгаа процессуудын нөлөөн дор бий болдог, харин нөгөө талаас, үүний дотор валют болон гадаад зээлийн бодлого дэлхийн валютын системийн байдал, эдийн засгийн чиглэл, гадаад өр, валютын байдал, алт-валютын нөец, валютын ханш зэрэгг нөлөөлдөг тул тэдгээрт нөлөөлөл үзүүлдэг. Төлбөрийн баланс нь түүний гадаад эдийн засгийн харилцааны шинж байдал болон бүтэц, цар хүрээ, дэлхийн эдийн засагт улс орнуудьш оролцооны тухай төсөөлөл ойлголт өгдөг.

үн төрөлхтөн аажим аажмаар ертөнцийг танин мэдэж, мэдлэг хуримтлуулсаар ирсэн бөгөөд энэ үйл явц асар удаан үргэлжилж, шинэ шинэ ололт нээлтүүд тухай бүртээ хүн төрөлхтөний ертөнцийг үзэх үзэл, ойлголтыг баяжуулсаар байна. Бид урьд нь байгалийн хүч чадлыг биширч, энэхүү зүй тогтлуудыг бий болгогч бүхнийг эрхшээлдээ авсан үл үзэгдэх далдын хүч бий гэдэгт итгэн түүнийгээ бурхан тэнгэрээр төлөөлүүлж, түүний зэрэгцээ мэдлэгийн хүрээ өсөн тэлэхийн хэрээр юмс үзэгдлийн зүй тогтлыг шугаман байдлаар төсөөлж байсан.

Хан уул дээд сургуулийн дэргэд “Монгол улсын оюуны чадварын IQ” төв байгуулагдаж иргэд болон хүүхдийн оюун ухааныг хөгжүүлэх тэдний оюуны эрүүл мэндийг бэхжүүлэх талаар шинэ ажлуудыг хийж эхэллээ.Тус сургуулийн захирал профессор Ц.Дэмбэрэл хүний сэтгэлгээний өнгө аяс,хэлбэрийн талаар цуврал өгүүлэл бичсэнийг нийтэлж байна.

 “Соёл” хэмээх ухагдхууныг судлагдхуунаа болгодог шинжлэл судлалын нэгэн салбарыг соёл судлал гэх ба соёл судлал нь өдгөө нийгмийн шинжлэх ухааны бие даасан нэгэн салбар ухаан болсон хэдий ч соёлыг ойлгох ойлголт, арга зүйн маргаан мэтгэлцээн орон газар бүрий өрнөсөөр байдаг билээ. Соёлыг тодорхойлсон даацтай гэгдэх наад зах нь онолын 800 товч тодорхойлолт эрдэмтдийн дунд байдаг аж.